Suchoj Su-37

 

Piotr Butowski

 

Najbardziej zaawansowanym samolotem generacji ,,4+” jest Su-37, oblatany 2 kwietnia 1996 r. Jest to modernizacja Su-27M (Su35) zawierająca kilka najważniejszych rozwiązań przygotowanych dla samolotu MiG MFI. nowy układ aerodynamiczny z przednim usterzeniem poziomym, sterowany wektor ciągu, nowy radar NO11 M z anteną ze skanowaniem fazowym, nowe uzbrojenie, nową kabinę z kolorowymi wielofunkcyjnymi monitorami ciekłokrystalicznymi oraz bocznym drążkiem sterowym Po zakończeniu prób, Su-37 będzie produkowany seryjnie przez zakład w Komsomolsku nad Amurem Głównym konstruktorem Su-35 i Su-37 jest obecnie Władymir Konochow, który zastąpił Nikołaja Nikitina

 

Dwadzieścia kilka lat temu samoloty myśliwskie doszły do prędkości maksymalnej 2500 km - i zatrzymały się na tej granicy Jej przekroczenie kosztuje bardzo drogo (ze względu na „barierę cieplną”) i jest opłacalne jedynie dla nielicznych wyspecjalizowanych samolotów (np. rozpoznawczych SR-71 lub przechwytujących MiG-25 i MiG-31). Rozwój samolotów myśliwskich poszedł przede wszystkim w kierunku poprawienia zwrotności Już MiG-29 i Su-27 były jakościowym skokiem w tej dziedzinie w porównaniu do samolotów poprzedniej generacji, ale osiągnięty poziom nie zadawalał konstruktorów i wojskowych. Jeszcze w 1977r, a więc w czasie gdy MiG-29 i Su-27 zaledwie wykonywały pierwsze loty, rozpoczęto analizy nowego, wysoko manewrowego układu aerodynamicznego Początkowo robiono to dla potrzeb samolotu pokładowego Su-27K, któremu chciano zapewnić mniejszy kąt natarcia podczas lądowania Skutecznym sposobem rozwiązania tego zadania okazał się montaż dodatkowej powierzchni sterującej z przodu kadłuba przedniego usterzenia poziomego. Bardzo długo trwały badania różnych wariantów w tunelach aerodynamicznych, ostateczny kształt opracowano wiosną 1982 r W maju 1985r Wiktor Pugaczow oblatał samolot eksperymentalny T10-24, będący modyfikacją seryjnego Su-27 z dodatkowym przednim usterzeniem poziomym Próby pokazały wiele zalet takiego rozwiązania, wobec czego przyjęto je na wszystkich kolejnych modyfikacjach Su-27 pokładowym Su-27K (Su33), wielozadaniowym Su-27M (Su-35 i Su37) i uderzeniowym Su-271B (Su-32FN i Su34) W ten sposób powstał nowy kształt aerodynamiczny dla samolotów mających manewrować w locie z prędkością poddźwiękową, nazwany przez Rosjan bardzo zresztą celnie- „trzypłat tandem” (dla samolotu manewrującego przy prędkości naddźwiękowej korzystniejszy jest układ "kaczka", przyjęty dla myśliwca MFI). Na modyfikacjach Su-27 przednie usterzenie poziome włączone jest w układ sterowania samolotu i wychyla się w zakresie -50/+ 10° Przednie usterzenie spełnia kilka funkcji Przede wszystkim, dwa silne wiry odchodzące z jego końców zdmuchują grubą warstwę przyścienną tworzącą się na skrzydle w strefie rozmieszczenia klapolotek, a tym samym zdecydowanie poprawiają charakterystykę stateczności poprzecznej przy dużych kątach natarcia Wiry te zapobiegają utracie siły nośnej przy silnym manewrowaniu oraz likwidują drgania występujące w tym zakresie lotu, przeszkadzające w pilotowaniu i celowaniu. Przednie usterzenie poziome przesuwa do przodu środek parcia, a tym samym powiększa statyczną niestateczność samolotu czyli poprawia zwrotność W locie przy silnej turbulencji powietrza na małej wysokości usterzenie to spełnia rolę pasywnego i aktywnego tłumika drgań.

 

Na innym eksperymentalnym samolocie Su-27 przebadano też sposób podniesienia współczynnika siły nośnej skrzydła przez wydmuch powietrza na powierzchnię skrzydła w kierunku osi wirów powietrznych tworzących się przy dużych kątach natarcia, w celu podniesienia ich intensywności Metodę tę jednak odrzucono ze względu na spadek efektywnego ciągu silników.

 

Dalszą poprawę zwrotności Su-27M osiągnięto przez zastosowanie cyfrowego układu sterowania czynnego we wszystkich trzech kanałach (w Su-27 jest układ analogowy, sterowanie czynne jest jedynie w kanale podłużnym) Fotel pilota jest bardziej pochylony (do 30) oraz bardziej miękki, przystosowano go specjalnie do wykonywania lotów długotrwałych Pilot otrzymał nowy ubiór kompensacyjny PPK-15.

 

Obecnie jednak nawet ten nowy układ aerodynamiczny płatowca przestał wystarczać Pozwolił on samolotom myśliwskim osiągać kąty natarcia do, około 30°, ale przed myśliwcem piątej generacji postawiono zadanie znacznie trudniejsze Ma on zachować sterowność przy kątach natarcia 60-70° (tzw supermanewrowość) oraz być zdolnym do krótkotrwałego wyjścia na kąty natarcia 100-120° z zachowaniem stateczności, choć bez sterowności (tzw hipermanewrowość). Osiągnięcie supermanewrowości jest niemożliwe bez użycia sterowania wektorem ciągu, wobec czego dla nowych samolotów myśliwskich, zarówno MFI, jak i ostatecznych wersji Su-27 i MiG-29, przewidywane jest użycie silników z ruchomymi dyszami Nawet niewielkie wychylenie dyszy (Rosjanie przyjęli dla seryjnego silnika wielkość 15) tworzy znaczny moment obrotowy bez zauważalnych strat ciągu. Zgodne wychylenie dysz dwóch silników pozwala sterować samolotem w kanale podłużnym, zaś różnicowe - w kanałach poprzecznym i kierunkowym Ponadto, przy wychyleniu wektora ciągu tworzy się dodatkowa supercyrkulacja strug powietrza wokół skrzydła i znacznie zwiększa się siła nośna przy dużych kątach natarcia Sterowanie wektorem ciągu pozwala uzyskać dużą zwrotność przy skrajnie małych prędkościach lotu, gdy stery aerodynamiczne tracą skuteczność.

 

Pierwszy zachodni samolot z ruchomym wektorem ciągu jeśli nie liczyć eksperymentów z końca lat pięćdziesiątych z samolotem Grumman F-11 F Tiger - wystartował we wrześniu 1988 r Był to eksperymentalny F-15 STOL/MTD (Short Take-Of fand Landing/Manoeuvre Technology Demonstrator) Agile Eagle. Po nim powstały doświadczalne F-18HARV (High Angle-of-Attack Research Vehicle) i F-16MATV (Multi-Axis Thrust Vectoring) oraz nowy samolot eksperymentalny Rockwell/DASA X-31.

 

 Rosjanie rozpoczęli analizy ruchomych dysz silników około roku 1980 W 1989 r wystartowały dwa samoloty eksperymentalne Su-27UB LŁ-PS (letajuszczaja łaboratorija płoskoje sopło) oraz Su-27 LMK-2405, pierwszy z dwuwymiarową płaską dyszą założoną na dyszy lewego silnika, drugi z ruchomą okrągłą dyszą prawego silnika Sterowanie wychyleniem dyszy było w tych samolotach ręczne.

 

Prace eksperymentalne Rosjanie prowadzili więc, jak widać, równocześnie z Zachodem Natomiast poszli szybciej do przodu z praktycznym zastosowaniem rezultatów tych prac budując samolot nie będący tylko eksperymentem, ale gotowym do produkcji samolotem bojowym 2 kwietnia 1996 r po raz pierwszy wystartował Su-37, dalsze rozwinięcie Su-35 z ruchomymi dyszami silników. Do końca czerwca 1996 r Su-37, noszący też oznaczenie T10M-11 i numer boczny „711” jako jedenasty prototyp Su-27M, wykonał około 20 lotów. Dysze silników wychylono po raz pierwszy w szóstym locie.

 

Pierwsza publiczna prezentacja Su-37 nastąpiła podczas święta lotnictwa obchodzonego w sierpniu 1996 r na lotnisku Tuszyno w Moskwie, a prezentacja zagraniczna - podczas wystawy w Farnborough w Anglii od 2 do 8 września 1996 r Samolot pokazał niewiarygodne figury akrobacyjne, między innymi salto (ros. kulbit, ang. summersault), polegające na przewrocie przez plecy, wykonanym prawie w miejscu (coś jakby kobra Pugaczowa przedłużona do 360°) Michaił Simonow zaproponował przeprowadzenie nad Farnborough ćwiczebnej walki powietrznej między Su-37 i dowolnym z zachodnich samolotów myśliwskich, ale oczywiście nie było odpowiedzi.

 

Zdaniem znanego pilota doświadczalnego Anatolija Kwoczura, ruchome dysze silników włączone w układ sterowania samolotem Su-37 dają mu prawie dziesięciokrotną przewagę w bliskiej walce powietrznej z samolotem nie mającym takiego rozwiązania. Inną korzyścią z wychylanych dysz silników jest skrócenie rozbiegu i dobiegu samolotu.

 

Su-37 ma docelowo otrzymać dwa silniki AL-37FU (forsaż, uprawlajemoje sopło) konstrukcji zespołu Saturn, których ruchome dysze wychylają się po 15° w górę i w dół (prototyp '711' ma słabsze silniki AL-31F z ruchomymi dyszami) Dysze silników stanowią element aktywnego cyfrowego układu sterowania samolotem Komputer optymalizuje wychylenie poszczególnych powierzchni sterowych (usterzenia, klapolotek, przedniego usterzenie poziomego, klap przednich oraz dysz silników) w zależności od położenia, prędkości, wysokości lotu itp. W kabinie pilota nie ma więc oddzielnego przyrządu sterowania ruchem dysz silników Dysza silnika AL-37FU jest poruszana hydraulicznie. Istnieje także awaryjny układ pneumatyczny służący do natychmiastowego ustawienia dyszy w położenie neutralne w razie wystąpienia jakiejkolwiek usterki.

 

Zdaniem Wiktora Czepkina, konstruktora generalnego zespołu Saturn, najtrudniejszymi problemami przy konstruowaniu ruchomej dyszy silnika jest uszczelnienie kołnierza łączącego zakończenie rury dopalacza z ruchomą dyszą, gdzie panuje temperatura 2000-2100°K oraz ciśnienie 15 atm., a także zapewnienie wytrzymałości termicznej ścianek dyszy, na które przy wychyleniu bezpośrednio oddziaływuje struga gorącego gazu.

 

W porównaniu ze swoim pierwowzorem AL-31F z samolotu Su-27, silnik AL-37FU ma ciąg z dopalaniem zwiększony z 122,6 kN (12500 kG) do 137,3 kN (14000 kG). Zwiększenie ciągu uzyskano dzięki nowemu wentylatorowi o średnicy zwiększonej o około 20 mm (w silniku AL-31F średnica wlotu wynosi 910 mm) oraz zwiększonej temperaturze gazów przed turbiną (w AL-31 F wynosiła ona 1665°K). Jednostkowe zużycie paliwa zwiększyło się przy tym z 0,67 do 0,685 kg/kGh (przy maksymalnych obrotach bez dopalania).

 

Oprócz ruchomej dyszy i zwiększonego ciągu, w AL-37FU wprowadzono także liczne zmiany technologiczne wynikłe z doświadczeń kilkunastoletniej eksploatacji silników AL31 F na samolocie Su-27 W wyniku tego resurs do pierwszego remontu wydłużono do 1000 godzin w porównaniu z 700 godzinami u obecnie produkowanych seryjnych AL-31 F, oraz poprawiono stateczność pracy silnika Żywotność ruchomej dyszy wynosi obecnie 250 godzin lotu, docelowo ma być doprowadzona do 500 godzin.

 

Pomimo większego wentylatora i ruchomej dyszy, masę zmodernizowanego silnika AL-37FU udało utrzymać się na poziomie 1585-1600 kg, wobec 1530 kg dla AL-31F Nieznaczne różnice w rozmiarach i masie AL-37 w porównaniu z AL-31 pozwalają użyć te silniki na dowolnym z samolotów rodziny Su-27 Możliwy jest także montaż ruchomej dyszy na obecnych silnikach AL-31F, bez nowego wentylatora i powiększonego ciągu. Do produkcji takiego silnika, z nazwą AL31 FP (poworotnoje sopło) przygotowuje się obecnie zakład w Ufie.

 

Jednakże dla Su-35 i Su-37 równie ważny, jak własności manewrowe jest potencjał systemu uzbrojenia Su-27 został wprowadzony do jednostek w 1985 r z aparaturą nie spełniającą wymagań wojska jego system kierowania uzbrojeniem RŁPK-27 z radarem NO01 Miecz został oficjalnie zaakceptowany przez siły powietrzne dopiero w 1991 r, po kolejnych poprawkach Ponadto, radar Su-27 nie pozwala śledzić celów naziemnych, co stało się podstawowym wymaganiem rosyjskich sił powietrznych w latach osiemdziesiątych.

 

28 czerwca 1988 r. wystartował pilotowany przez Olega Coja prototyp Su-27M (inaczej T-10M, później Su-35) z radarem NO11 W OKB Suchoja w Moskwie zbudowano pięć egzemplarzy prototypowych, od T10M-1 do T10M-5 (numery boczne 701 do 705), a na początku lat dziewięćdziesiątych ruszyła produkcja serii wstępnej w Komsomolsku nad Amurem (samoloty od T10M-6 do T10M-10, jedenasty T1 OM-11 jest prototypem Su-37).

 

Nowy radar NO11 dla Su-27M (Su-35) powstał w tym samym zespole NIIP (Nauczno-lssledowatielskij lnstitut Priborostrojenija) w Żukowskim pod Moskwą co radar NO01 dla Su-27 Jest on oparty na podobnej technologii co NO10 Żuk konstrukcji NIIR i ma również antenę szczelinową Radar NO11 pozwala śledzić cele powietrzne i naziemne, wykonywać automatyczne omijanie i przelatywanie nad przeszkodami terenowymi, kartografowanie powierzchni ziemi, wykrywanie i naprowadzanie rakiet na cele nieruchome (np śmigłowce w zawisie) NO11 może równocześnie śledzić co najmniej 15 celów powietrznych i na 4-6 z nich naprowadzać rakiety. Zasięg wykrycia celu o skutecznej powierzchni odbicia 2 m² wynosi 80-100 km w przedniej półsferze i 30-40 km w tylnej (Według oficjalnej informacji OKB Suchoja zasięg radaru wynosi 400 km dla celów powietrznych i 200 km dla celów naziemnych, najprawdopodobniej liczby te dotyczą celów o dużej skutecznej powierzchni odbicia, to jest samolotu typu AWACS i dużego okrętu wojennego).

 

Najnowszą tendencją w rosyjskich radarach lotniczych jest użycie anten z elektronicznym skanowaniem fazowym (taką konstrukcję ma również radar NO14 dla samolotu MiG MFI). Pierwszym myśliwcem na świecie mającym radar takiego typu był MiG-31 z 1976 r. Przez długi czas nie można było zastosować takiego radaru na lekkich myśliwcach Zasłon z MiG-31 waży nieco ponad 1000 kg, z czego na antenę o średnicy 110 cm i grubości 30 cm przypada 270 kg. Zastosowanie anten takiego typu w radarach dla MiG-29 lub Su-27 stało się możliwe dopiero po technologicznym skoku dokonanym przez firmę NIIP, jedynego w Rosji producenta anten ze skanowaniem fazowym dla samolotów myśliwskich Postęp ten pozwolił na zmniejszenie masy 1 metra kwadratowego anteny do około 110 kg (w MiG-31, jak łatwo policzyć, ważył on ponad 280 kg) Największą zaletą radarów z anteną z elektronicznym skanowaniem fazowym jest bardzo krótki czas przeszukiwania przestrzeni powietrznej, liczony w milisekundach, co daje quasi-ciągłe opromienienie celu. To umożliwia jednoczesne naprowadzanie rakiet kierowanych powietrze-powietrze na kilka celów bardzo od siebie oddalonych, np. jeden lecący tuż nad ziemią, a drugi na wysokości 30000m. Su-37 otrzymał radar N011M, będący odmianą NO11 z anteną ze skanowaniem fazowym.

 

Chociaż tradycyjnie już Su-27 i jego wersje wyposażone są w radary firmy NIIP, moskiewski NIIR próbuje złamać ten monopol i oferuje dla Su-35 i Su-37 wersje radaru Żuk Pierwszy z tych radarów, Żuk-27 różni się od wyjściowego modelu NO10 jedynie powiększoną stosownie do rozmiarów samolotu anteną, a co za tym idzie zasięgiem 100 km zamiast 80 km (w tylnej półsferze 55 km). Dla Su-37 oferowany jest radar Zuk-F z anteną ze skanowaniem fazowym. Ma on mieć zasięg wykrywania celów powietrznych o skutecznej powierzchni odbicia 3 m2 równy 140 km (po wymianie procesora sygnałów do 183 km) w przedniej i 60 km w tylnej półsferze. Sektor elektronicznego skanowania w azymucie wynosi 60°, ponadto antena jest poruszana mechanicznie w podobnym zakresie - czyli łącznie radar może „widzieć” do 120° w bok. Konstruktorzy zespołu Suchoja analizują te propozycje, ale nadal trzymają sił radarów NIP.

 

Ciekawym rozwiązaniem przewidzianym dla MiG MFI i obecnie zastosowanym na Su-35 i Su-37 (a być może także na MiG-35) jest druga stacja radiolokacyjna, przeznaczona do obserwacji tylnej półsfery i zamontowana w żądle pomiędzy silnikami. Na samolocie Su-35/Su-37 jest to niewielka stacja NO12, która może także służyć do celowania odpalanymi do tyłu rakietami powietrze-powietrze R-73 lub R-77.

 

Kabiny rosyjskich samolotów były zawsze bardzo tradycyjne, a przy tym miały zbyt wiele przełączników do obsługiwania (jeden z amerykańskich pilotów testujących MiG-29 powiedział „trzeba być ośmiornicą, żeby obsługiwać jego awionikę”). Dlatego w zmodernizowanym Su-27M (Su-35) zmniejszono liczbę przyrządów analogowych, a całość informacji przeniesiono na monitory telewizyjne dwa umieszczone na tablicy przyrządów i jeszcze dwa na bocznych pulpitach. Obecnie są to monitory monochromatyczne, dopiero na ostatecznej wersji produkcyjnej Su37 założone będą ciekłokrystaliczne wyświetlacze barwne, a liczba dublujących je tradycyjnych przyrządów będzie jeszcze bardziej zredukowana. W eksportowej wersji samolotu montowane będzie wyposażenie kabiny francuskiej firmy Sextant Avionique.

 

Inną nowością w kabinie Su-37 jest boczny drążek. Jeden z egzemplarzy seryjnego Su27, o numerze bocznym 05 i fabrycznym 36911024205 (to jest piąty samolot 24 serii produkcyjnej) przekształcono w latające laboratorium LMK-2405 W kabinie tego samolotu, oprócz klasycznego drążka w centrum, jest też niewielki „joystick” na prawej burcie (LMK-2405 służył też do prób osiowosymetrycznej ruchomej dyszy silnika).

 

Pierwotnym celem modernizacji Su-27 w wielozadaniowy Su-27M było poważne rozszerzenie zestawu uzbrojenia zabieranego przez oba samoloty zwłaszcza w grupie broni powietrze-ziemia. „Prosty” Su-27 jest samolotem jednozadaniowym powietrze-powietrze, a jego możliwości zwalczania celów naziemnych są więcej niż ograniczone i sprowadzają się jedynie do użycia rakiet niekierowanych i bomb. Po wymianie radaru z NO01 na NO11 sprawa stała się prosta, bowiem nowy radar może śledzić cele naziemne i wskazywać je rakietom kierowanym. Su-35/Su-37 zabiera osiem ton uzbrojenia na 14 wysięgnikach. Przenosi wszystkie rosyjskie rakiety powietrze-ziemia o zasięgu do 250 km oraz wszystkie rakiety powietrze-powietrze. Najbardziej niezwykłym uzbrojeniem jest ciężka rakieta przeciwokrętowa 3M80 Moskit, pocisk manewrujący 'stealth' Ch-65S oraz hiperdźwiękowa rakieta aerobalistyczna Ch-15P, a także rakieta powietrze-powietrze KS-172 (AAM-L).

 

Rozwiązania analogiczne do Su-37 będą kolejno wdrażane w innych samolotach rodziny Su-27, w pierwszej kolejności na Su-30. Dobiega końca ustalanie szczegółów technicznych kontraktu na zakup 40 wielozadaniowych dwumiejscowych samolotów myśliwskich Su-30MK przez Indie, a następnie produkcji licencyjnej w tym kraju. Wymagania strony indyjskiej rosną i najprawdopodobniej w końcowej postaci samolot ten będzie dwumiejscową wersją myśliwca Su-37.

 

Początkowy wariant Su-30MK, przedstawiony w postaci demonstratora (bez zainstalowanych systemów) w Paryżu w czerwcu 1993 r., był prostą przeróbką myśliwca Su-30 z dodanymi jedynie rakietami powietrze-ziemia Ch-31, Ch-59M i Ch-29T oraz bombami KAB-500Kr. Pod kadłubem, pomiędzy silnikami podwieszone były dwa zasobniki w przednim była aparatura zakłóceniowa i ostrzegawcza, a w tylnym urządzenie APK-9 do sterowania rakietą Ch-59M.

 

Obecnie jednak z idei prostej przeróbki zrezygnowano i samolot coraz bardziej ewoluuje Trwają negocjacje z Indiami dotyczące systemu uzbrojenia samolotu Su-30MK Najbardziej prawdopodobne jest wykorzystanie dla samolotów eksportowych radaru Fazotron Żuk-27, najbardziej przygotowanego do produkcji spośród rosyjskich wielofunkcyjnych radarów nowej generacji Tym samym firma Fazotron po raz pierwszy weszłaby na pole zajmowane dotąd przez konkurencyjne biuro konstrukcyjne NIIP, autora radarów NO01, NO11 i N011M.

Radar Żuk-27 oraz nowa aparatura umożliwiają zabieranie przez samolot uzbrojenia powietrze-ziemia rakiet Ch-29, Ch-31, Ch-59M oraz bomb kierowanych KAB-500Kr Zmodernizowano także uzbrojenie powietrze-powietrze przystosowując Su-30MK do przenoszenia rakiety średniego zasięgu nowej generacji R-77. Łącznie Su-30MK zabierać będzie do 8000 kg uzbrojenia przy maksymalnej masie startowej 34000 kg Samolot osiąga prędkość 2125 km/h na dużej oraz 1350 km/h na małej wysokości, oraz zasięg maksymalny 3000 km, który przy jednokrotnym tankowaniu w powietrzu może się wydłużyć do 5200 km.

 

Produkcję Su-30MK podejmie zakład w Irkucku, obecnie wytwarzający dwumiejscowe odmiany Su-27UB i Su-30 Dyrektor zakładu Aleksiej Fiodorow poinformował w Farnborough w 1996 r, że prototyp Su-30MK z przednim usterzeniem poziomym i sterowanym wektorem ciągu znajduje się obecnie w budowie w zakładzie Suchoja w Moskwie i wystartuje na początku 1997 r. Obecnie używa się dla niego nazwy Su-30I (indyjski), ale później samolot otrzyma nową nazwę (przypuszczalnie będzie to Su-40[1], bowiem jest to kolejny wolny numer parzysty w zespole Suchoja). Fiodorow powiedział, że samolot może być dostarczany w różnych odmianach, np. także w tańszej wersji z dotychczasowym płatowcem i zespołem napędowym. Najprawdopodobniej będzie tak również w przypadku dostaw do Indii, bowiem pierwsze samoloty mają być dostarczone w 1997 r, natomiast gotowość operacyjna systemu zmiany wektora ciągu jest planowana na rok 1999.

 

CHARAKTERYSTYKA SAMOLOTU Su-37.

 

Załoga:

Jeden pilot w fotelu K-36DM z oparciem nachylonym pod kątem 30°.

 

Zespół napędowy:

Docelowo samolot ma otrzymać dwa dwuprzepływowe silniki AL-37FU o ciągu po 137,3 kN (14000 kG) ze sterowaniem wektorem ciągu w płaszczyźnie pionowej w zakresie ± 15°. Obecnie stosowana jest wersja silnika AL-31F (122,6 kN, 12 500 kG) ze sterowanym wektorem ciągu.

 

Płatowiec:

Płatowiec bez zasadniczych zmian w porównaniu z samolotem Su-35. W układ sterowania samolotem włączono sterowanie dyszami silników.

 

Wyposażenie:

Radar NO11 M z anteną z elektronicznym skanowaniem fazowym może jednocześnie śledzić co najmniej 15 celów powietrznych i na 4-6 z nich naprowadzać rakiety. Zasięg wykrycia celu o skutecznej powierzchni odbicia 2 m2 wynosi 80-100 km w przedniej półsferze i 30-40 km w tylnej półsferze (dane dla radaru NO11 ). Radar służy także do wykrywania i kierowania ogniem przeciwko celom naziemnym i nawodnym, umożliwia automatyczne wykonywanie lotu na małej wysokości z omijaniem i oblatywaniem przeszkód terenowych.

Z tyłu kadłuba, w wysięgniku pomiędzy silnikami znajduje się stacja radiolokacyjna NO12 do obserwacji w tylnej półsferze.

W kabinie pilota cztery barwne wielofunkcyjne wyświetlacze ciekłokrystaliczne oraz boczny drążek sterowy.

 

Uzbrojenie:

Wbudowane działko GSz-301 oraz do 8000 kg uzbrojenia podwieszanego na 14 wysięgnikach.

Rakiety powietrze-powietrze typów: KS-172, R-37, R-77, R-27, R-73; rakiety powietrze-ziemia AFM-L (Alfa), Ch-65, Ch-31, Ch-59, Ch-59M, bomby kierowane i klasyczne, rakiety niekierowane, zasobniki działkowe itp.

 

Rozmiary:

długość całkowita                     22,183 m;

rozpiętość                                  14,698 m;

wysokość                                 6,433 m;

baza podwozia                          5,815 m;

rozstaw kół głównych               4,301 m.

 

Masy:

Własna                                     18400 kg;

startowa normalna do

     walki powietrznej                 25 700 kg;

startowa maksymalna                 34 000 kg;

uzbrojenia maksymalna             8000 kg.

 

Osiągi:

prędkość maksymalna               2500 km/h;

prędkość maksymalna

     na małej wysokości              1400 km/h;

pułap praktyczny                                   17800 m;

zasięg maksymalny                     3300 km;

dopuszczalne przeciążenie

     eksploatacyjne                     10G.

 

 

Przeczytaj również to

i to

 

      

 

Su-35 from which Su-37 derives:

 



[1] Jak już wiem, nazywa się teraz Su-30MKI.